dolaşım sistemi özet 11 sınıf

Dolaşımsistemi hastalıkları ve dolaşım sistemine etkili ilaçları ayırt etmek MODÜLÜN AMACI Genel Amaç Bu modül ile ameliyathane, yoğun bakım, reaminasyon üniteleri ve/veya teknik laboratuar ortamında dolaşım sistemi hastalıklarını ve dolaşım sistemine etkili ilaçları doğru olarak ayırt edebileceksiniz. Amaçlar 1 DolaşımSistemi Sunumu hakkında bilgi dosyasını indirebilirsiniz. Dolaşım Sistemi Sunumu Dosyası. Dolaşım Sistemi Sunumu. Boyut: 366 KB Tür: zip Hatice BOZDOĞAN tarafından sisteme eklenen bu içerik 35776 kez görüntülenmiş. ÖZETAnahtar kelimeler: Fen Eğitimi, Analoji Tekniği, Dolaşım Sistemi, Fen ve Teknoloji Dersi Bu araştırmanın amacı, öğretmen ve öğrenci merkezli analoji kullanımının ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin Fen ve Teknoloji dersi “Dolaşım Sistemi” 11Sınıf Biyoloji. ADIM 01 SİNİR SİSTEMİ - I (Sinir Hücreleri) ADIM 02 SİNİR SİSTEMİ - II (Merkezi Sinir Sistemi) ADIM 03 SİNİR SİSTEMİ - III (Omurilik - Çevresel Sinir Sistemi) ADIM 04 ENDOKRİN SİSTEM - I (Hipofiz Bezi) ADIM 05 ENDOKRİN SİSTEM - II (Tiroit - Paratiroit ve Böbrek üstü bezleri) ADIM 06 ENDOKRİN SİSTEM Dolaşım Sistemi Hastalıkları Nelerdir? 1- Anemi: Dünya genelinde en yaygın görülen dolaşım sistemi hastalıklarından biridir. Kansızlık adıyla da bilinen anemi, kadınlarda erkeklere Rencontre Femme Pays De L Est Gratuit. Dolaşım Sistemini Oluşturan Yapılar Vücudumuzda kan, damarlar ve kalpten oluşan sisteme dolaşım sistemi adı verilir. Kan, damar adı verilen ve tüm vücudu saran yapılarla vücudun her yerine taşınır. Kan sayesinde besin ve oksijen hücrelere taşınırken karbondioksit gibi atık maddeler vücuttan uzaklaştırılmak üzere ilgili organlara iletilir. Kan ile Madde Alış Verişi Kanın damarlar içindeki hareketi ise bir pompa gibi çalışan kalp tarafından sağlanır. Dolaşım Sistemi 1. Kalp Kalp göğüs boşluğunda, sol akciğerin altında bulunur. Kalp, sağ ve sol olmak üzere iki bölümden oluşur. Kalbin Yapısı Kalp, kaburgaları önden birleştiren kemiğin hemen arkasında, göğüs kafesinin içindeki göğüs boşluğunun sol tarafında yer alır ve dört odacıktan oluşur. Üstteki odacıklarla alttaki odacıklar farklı zamanlarda ama bir bütün hâlinde kasılıp gevşer ve kanın pompalanmasını sağlar. Kalp dakikada yaklaşık olarak 72 - 80 kez kasılır ve gevşer. Gece gündüz demeden bütün bir ömür boyu bir an bile durmaz. Tansiyon Kanın vücuda pompalanması sırasında damar duvarlarında oluşan baskı etkisine tansiyon denir. Tansiyon Aleti İle Tansiyon Ölçümü Bu baskı etkisi birden tepeye çıkar, sonra da yavaşça en dip noktaya iner. Dalganın tepe noktasındaki baskı etkisine büyük tansiyon, dip noktasındakine ise küçük tansiyon denir. Nabız ise kalbin atardamarlara kanı pompalarken, damarların cilde yakın olduğu yerlerdeki atma hissi olarak tanımlanabilir. 2. Damarlar Vücudumuzda atardamarlar, toplardamarlar ve kılcal damarlar olmak üzere üç çeşit damar bulunur. Damarlar Atardamarlar kanı kalpten uzaklaştıran damarlardır. Aort atardamarı ve akciğer atardamarı, vücudumuzda bulunan atardamarlardandır. Akciğer atardamarı dışındaki atardamarlar oksijence zengin kan taşır. Toplardamarlar vücuttaki kanı kalbe getiren damarlardır. Alt ana toplardamar, üst ana toplardamar ve akciğer toplardamarı vücudumuzda bulunan toplardamarlardandır. Akciğer toplardamarı dışındaki toplardamarlar oksijence fakir kan taşır. Kılcal damarlar ise vücudumuzdaki en ince damarlardır. Kan ile doku arasında madde alışverişi sağlayan kılcal damarlar vücudun en uç noktalarına uzanır. Atardamar ve Toplardamar Kesiti - Kan Akış Yönü Kan Dolaşımı Kan dolaşımı, kanın vücuttaki dolaşım yoluna göre büyük kan dolaşımı ve küçük kan dolaşımı olarak iki şekilde gerçekleşir. Büyük kan dolaşımı, kanın kalp ile vücut arasındaki dolaşımıdır. Oksijence zengin kan, kalpten çıkarak aort atardamarı ile bütün vücuda yayılır. Amaç, oksijence zengin kanın vücuttaki organlara, vücuttaki organlarda oluşan karbondioksidin ise alt ve üst ana toplardamar yardımıyla kalbe geri dönmesidir. Küçük kan dolaşımı, kalp ile solunum organımız olan akciğerler arasında gerçekleşen kan dolaşımıdır. Bu dolaşımda kalbin sağ tarafında bulunan oksijence fakir kan akciğerlere taşınır. Amaç, kandaki oksijen miktarını arttırmaktır. Daha sonra, oksijence zengin hâle gelen kan akciğer toplardamarıyla kalbe geri döner. Büyük ve Küçük Kan Dolaşımı 3. Kan ve Kanın Yapısı Kan, vücudumuzdaki damarlar arasında dolaşan temel yaşam sıvımızdır. Kanın vücudumuzdaki en önemli görevleri şunlardır Oksijen ve besin yapı taşları ile karbondioksit gibi atık maddelerin taşınmasını sağlar. Vücudumuzun mikroplara karşı korunmasında görev alır. Yaralanma durumunda pıhtılaşmayı sağlayarak kan kaybını engeller. Vücut sıcaklığının dengede tutulmasını sağlar. Kan, kan plazması ve kan hücreleri olmak üzere iki kısımdan oluşur. Kan Nelerden Oluşur? Kan Plazması Kan plazması sarımtırak renkte ve yarı akışkandır. Plazmanın yaklaşık %90-92 kadarını su, geri kalanını protein, karbonhidrat, vitamin ve yağ gibi maddeler oluşturur. Ayrıca hücrelerden gelen atık maddeler de kan plazmasında yer alır. Kan Hücreleri Kan hücreleri ise alyuvarlar, akyuvarlar ve kan pulcuklarıdır. Alyuvarlar, kan hücreleri içinde sayısı en fazla olanlardır. Alyuvarlara kırmızı kan hücreleri de denir. Alyuvarlar, akciğerlerden aldıkları oksijeni dokulara taşırken dokularda üretilip dolaşım sistemine gelen karbondioksidi de akciğerlere taşır. Alyuvar Hücresi Akyuvarlar beyaz renkli, iri çekirdekli ve belli bir şekli olmayan kan hücreleridir. Vücudu mikroplara karşı koruyan akyuvarlar, beyaz kan hücreleri olarak da bilinir. Vücuda bir mikrop girdiğinde akyuvarların sayısı hızlı bir şekilde artar. Akyuvar Hücreleri Kan pulcukları kandaki en küçük, renksiz ve çekirdeksiz hücrelerdir. Kan pulcukları, yaralanmalarda kanın pıhtılaşmasını sağlayarak kan kaybını önler. Kan Pulcuğu Trombosit Hücresi Kan Grupları Alyuvarda kan grubunu belirleyen proteinlerden; Sadece A proteini varsa kan grubunuz A kan grubu, Sadece B proteini varsa B kan grubu, Her iki protein de varsa AB kan grubu, Hiç protein yoksa 0 kan grubudur. Eğer alyuvarlarda Rh proteini varsa kan grubu Rh+, protein yoksa Rh– olarak ifade edilir. Kan Grupları ve Proteinleri Kan Nakli ve Kan Bağışı Günlük hayatta yaralanmalarda, ameliyatlarda ya da bazı hastalıkların tedavisinde vücudumuz kana ihtiyaç duyabilir. Bu durumlarda kan ihtiyacı olan hastaya, başka bir kişiden alınan kan nakledilebilir. Kan nakillerinde kan gruplarının ve Rh faktörünün aynı olması tercih edilir. Kan bağışı, toplumsal yardımlaşmanın en güzel örneklerinden biridir. Kişinin kendi kan grubunu doğru bilmesi, kişiye acil kan gerektiğinde yanlış kan grubu verilmesi riskini ortadan kaldırır. Kan Bağışı Hayatımızı Kurtarır Kan bağışlarıyla acil durumlarda hayat kurtarılabilir. Ülkemizin yıllık kan ihtiyacının tamamına yakınını karşılayan Türk Kızılayı, ülke genelinde bulunan 18 bölge kan merkezi ve 67 kan bağışı merkeziyle ülkemizin tümüne ulaşabilmektedir. Türk Kızılayı Kaynak EBA 2. Ünite Vücudumuzda Sistemler ==> Dolaşım Sistemi Kazanımlar Dolaşım Sistemi Önerilen Süre 6 ders saati Konu / Kavramlar Dolaşım sistemini oluşturan yapı ve organlar, kalbin yapısı ve görevi, kan damarları, büyük ve küçük kan dolaşımı, kan grupları, kan bağışı, dolaşım sistemi Dolaşım sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini model kullanarak açıklar. a. Kalbin dört odacığı, kalbi oluşturan yapılar ve isimleri verilmeden belirtilir. b. Kalbi oluşturan yapıların ve kapakçıkların isimlerine yer verilmez. c. Kalbin çalışma mekanizmasına değinilmez. ç. Nabız ve tansiyona değinilir. d. Lenf dolaşımına değinilmez. Büyük ve küçük kan dolaşımını şema üzerinde inceleyerek bunların görevlerini açıklar. Atardamar, toplardamar ve kılcal damarların ayrıntılı yapısına girilmeden görevleri belirtilir. Kanın yapısını ve görevlerini tanımlar. a. Kan hücrelerinin yapısı verilmeden sadece görevleri açıklanır. b. Alyuvarlarda hemoglobin ile gaz alışverişine değinilmez. Kan grupları arasındaki kan alışverişini ifade eder. a. Kan gruplarında moleküler temellere girilmez. b. Kan alışverişinin, uygulamalarda aynı gruplar arasında yapılması esas alındığından “genel alıcı” ve “genel verici” ifadeleri kullanılmaz. c. Rh faktörüne kısaca değinilir ancak kan uyuşmazlığına girilmez. Kan bağışının toplum açısından önemini değerlendirir. a. Kızılaya vurgu yapılır. b. Kan bağışı sırasında dikkat edilmesi gereken hijyene vurgu yapılır. Hücrelere gerekli olan besin ve oksijeni taşır, oluşan atık maddeleri de uzaklaştıran sisteme dolaşım sistemi denir. Dolaşım Sisteminin Görevleri Vücuttaki hücrelere oksijen ve besin taşımak. Hücrelerde oluşan karbondioksit ve atık maddeleri boşaltım organlarına taşımak. Dolaşım sistemi kalp, kan ve damarlar olmak üzere üç kısımdır. A- Kalp Kalbin Yapısı Kalbin Yapısı ve Görevleri Kalp kanın pompalanmasını sağlar. Kalp göğüs kafesi içerisinde, iki akciğer arasında bulunur. Kalbinizin büyüklüğü kendi yumruğunuz kadardır. Kalp kalp kasından oluşur. Kalp dört odacıklıdır. Üsttekilere üst odacık kulakçık, alttakilere alt odacık karıncık denir. Kan toplardamarla kulakçıklara gelir. Karıncıklar da atardamar ile kanın pompalandığı yerdir. Kalbin sağ tarafında kirli, sol tarafında temiz kan bulunur. Kulakçıklar ile karıncıklar arasında kapakçıklar bulunur. Kalbin Çalışması B- Damarlar Atardamar, toplardamar ve kılcal damar olmak üzere üç çeşittir. Atardamar Kanı kalpten taşıyan damarlardır. Kalınlığı fazladır. Kan basıncı ve akış hızı fazladır. Akciğer atardamarı hariç temiz kan taşır. En büyük atardamar Aort'tur. Toplardamar Kanı kalbe taşıyan damarlardır. Akciğer toplardamarı hariç kirli kan taşır. Kan akış hızı atardamardan yavaş, kılcal damardan hızlıdır. Kan basıncı en düşük damardır. Kılcal damar Atardamar ile toplar damar arasında yer alır. Hücrelere madde alışverişinin yapılmasını sağlar. Kan basıncı toplardamardan fazladır. Kanın akış hızının en yavaş olduğu damardır. Nabız Kalbin her atışında atardamarlara yaptığı vuruş etkisine nabız denir. Nabız bilek veya boyundaki atardamardan hissedilebilir. Nabız, bebeklerde 100-120, çocuklarda 80-100, yetişkinlerde 70-80 dir. Tansiyon Kanın atardamar duvarına yaptığı basınca tansiyon denir. Alt odacıklar kasıldığında oluşan basınca büyük tansiyon denir. Alt odacıklar tekrar kasılmadan hemen önce kanla dolduğunda oluşan basıncın ölçüsüne küçük tansiyon denir. Sağlıklı kişilerde küçük tansiyon 8, büyük tansiyon 12'dir Stetoskop Doktorların vücut içindeki sesleri dinlemek için kullandığı alete stetoskop denir Stetoskop ile kanın basıncı ve tansiyon ölçülebilir. C- Kan Kan hücreleri ve kan plazması olarak iki kısımdır. Yetişkin bir insanda 5 litre kan bulunur. Kanın yaklaşık %55'i kan plazması, %45'i kan hücreleridir. Kan plazması %90'ı sudur. %10'u besinler Protein, yağ, karbonhidrat, vitamin, mineral, artık maddeler, hormonlar bulunur. Kan hücreleri Alyuvar Kana kırmızı renk verir. İçerisinde hemoglobin bulunur. Oksijen ve karbondioksit taşınmasını sağlar. Kırmızı kemik iliği, dalak ve karaciğerde üretilir. Üretildiğinde çekirdeği vardır, zamanla çekirdeği kaybolur. Sayısı diğer kan hücrelerinden fazladır. Ömürleri 120 gündür. Akyuvar Vücudu mikroplara karşı korur. Mikropları içerisine alarak sindirir veya antikor adı verilen madde ile öldürür. Kırmızı kemik iliğinde, lenf düğümlerinde üretilir. Çekirdekli ve beyaz renklidir. Vücuda mikrop girdiğinde sayıları artar. Sayısı diğer kan hücrelerinden azdır. Kan pulcukları Kanın pıhtılaşmasını sağlar. Çekirdeksiz ve çok küçüktür. Kırmızı kemik iliğinde üretilir. Büyük kan dolaşımı Büyük kan dolaşımında kan, kalp ile vücut arasında dolaşır. Kalbin sol karıncığından aort atar damarı ile çıkan temiz kan bütün vücuda dağılır. Hücrelere besin ve oksijen taşınır. Hücrelerde oluşan atıklar ve karbondioksit kana geçerek kan kirlenir. Alt ve üst ana toplardamarla kalbin sağ kulakçığına gelir. Kan Dolaşımı Küçük kan dolaşımı Küçük kan dolaşımında kan, kalp ile akciğer arasında dolaşır. Kalbin sağ karıncığındaki kirli kan akciğer atardamarı ile akciğere taşınır. Akciğerde temizlenir. Karbondioksit verilerek, oksijence zenginleşir. Temiz kan kalbin sol kulakçığına gelir. Kanın Görevleri Kanın görevi kısaca taşımacılık yapmaktır. Ancak bunun yanında diğer görevleri de vardır. Vücut hücrelerinin ihtiyaç duyduğu besin ve oksijeni taşır. Oksijen alyuvarda, besin kan plazmasında taşınır Vücut hücrelerinde oluşan atık maddelerin taşınmasını sağlar.Karbondioksit alyuvar, diğer atıklar kan plazmasında taşınır. Yaralanan organlarda pıhtılaşarak, kan kaybını önler. Kan pulcukları sağlar Vücuda giren mikroplara karşı savunmayı sağlar. Akyuvarlar sağlar Vücut sıcaklığını düzenler. D- Kan Grupları ve Kan Alışverişi İnsanlarda A, B, AB ve O olmak üzere dört kan grubu vardır. Kan grubunu kanın yapısında bulunan özel protein belirler. Kanda Rh proteini bulunanlar Rh +, bulunmayanlar Rh - olarak adlandırılır. Herkes kendi kan grubuna kan verebilir, kendi kan grubundan alabilir. A Rh + bir kişi yalnızca A Rh + e kan verir ve alır. Kan Bağışı Kan bağışı toplumsal dayanışmayı artırır. Kan bağışı hijyenik ortamda yapılmalıdır. Kızılay ülkemizdeki kan bankasıdır. Kimler Kan Bağışı Yapabilir Bulaşıcı hastalığı olmayanlar. 18 ve 65 yaş arası olanlar. 50 kg'nin üzerinde olanlar. Kan değerleri normal olanlar. Dolaşım Sistemi Konu Anlatımı İndir Diğer Konular Dolaşım Sistemi Test - 1 Dolaşım Sistemi Test - 2 Dolaşım Sistemi Doğru Yanlış Soruları Dolaşım Sistemi Hastalıkları Nelerdir Dolaşım Sistemi Hastalıkları Kısaca 6. Sınıf Fen Bilimleri dersi Dolaşım Sistemi konu anlatımını aşağıdan okuyabileceğiniz gibi alt taraftaki İndirilebilir Dosyalar bölümünden indirerek de kullanabilirsiniz. DOLAŞIM SİSTEMİ Canlılık için gerekli besin ve oksijenin tüm hücrelere taşınmasını, metabolik faaliyetler sonucu ortaya çıkan zararlı maddelerin ve karbondioksitin hücrelerden uzaklaştırılmasını sağlayan sisteme dolaşım sistemi denir. Dolaşım sistemimiz; Kalp Kan ve Damarlardan oluşur. Kalp Kalbimiz, göğüs boşluğunda ve iki akciğer arasına yerleşmiştir. Kalbimizin yapısında bulunan kalp kasının yapısının çizgili kaslara, çalışmasının ise düz kaslara benzediğini öğrenmiştik. Dolayısıyla kalbimiz istemsiz olarak, güçlü ve hızlı bir şekilde yorulmadan çalışır. Kasılma ve gevşeme hareketleriyle çalışan kalbimizin üzerinde bir zar vardır. Kalple zar arasında, kalbin rahat çalışmasını ve darbelere karşı korunmasını sağlayan kaygan bir sıvı bulunur. Kalbimizin büyüklüğü yaklaşık olarak herkesin kendi yumruğu büyüklüğündedir. Kadınlarda 230-280 gram, erkeklerde 280-340 gram civarındadır. Yaşımız ilerledikçe kalbimizin büyüklüğü ve ağırlığı da artar. Kalbimiz dört bölümden oluşmaktadır. Üstte iki kulakçık, altta iki karıncık yer alır. Karıncıklarda bulunan kas tabakası, kulakçıklarda bulunan kas tabakasına göre daha kalındır. Bu nedenle karıncıklar kanı daha güçlü pompalar. Kulakçıklar kasıldığında karıncıklar gevşer ve kulakçıklardaki kan karıncıklara dolar. Karıncıklar kasıldığında kulakçıklar gevşer ve karıncıklardaki kan kalpten vücuda ve akciğerlere pompalanır. Kulakçıklar ve karıncıklar arasında kapakçıklar bulunur. Bu kapakçıklar, kulakçıktaki kanın karıncıklara tek yönlü geçişini sağlar. Kalpten çıkan damarlarda bulunan kapakçıklar ise, pompalanan kanın kalbe geri dönmesini engeller. Kalbimizin sol bölümünde temiz, sağ bölümünde kirli kan vardır. Dolayısıyla sol kulakçık ve sol karıncık temiz kan, sağ kulakçık ve sağ karıncık kirli kan taşır. Kalbimizin sol karıncığından aort atardamarı, sağ karıncığından akciğer atardamarı çıkar. Kalbimizin sol kulakçığına akciğer toplardamarı, sağ kulakçığına alt ve üst ana toplardamarları girer. Kalbin Yapısı Kalbimizin kasılıp-gevşeyerek yaptığı hareketin atardamarlardaki kanın hareketinden hissedilmesine nabız adı verilir. Yetişkin bir insanın kalbi bir dakikada 60-80 kez atarken, bu değer bebeklerde daha yüksektir. Kalbimizin kasılıp-gevşeyerek atardamar duvarına yaptığı basınca ise tansiyon denir. Kan Besin ve oksijenin hücrelerimize getirilmesi ve hücrelerde ortaya çıkan zararlı maddeler ve karbondioksitin uzaklaştırılması kan aracılığıyla sağlanır. Kan, kalbimiz tarafından vücudumuza pompalanarak damarlar içerisinde hareket eder. Kanımızın yaklaşık olarak %55’i plâzma adı verilen sıvı kısmından, %45’i kan hücrelerinden oluşmaktadır. Kanın plâzma kısmı; su, yağ, glikoz, protein, vitamin, mineral ve hormon gibi organik ve inorganik maddelerden oluşur. Kan hücreleri; Alyuvarlar Akyuvarlar ve Kan pulcukları olmak üzere üç çeşittir Alyuvarlar Alyuvarlar, kırmızı kan hücreleridir. Alyuvarlar, bebeğin anne karnındaki gelişimi sırasında 3 ile 5. aylarda dalak ve karaciğerde, 5. aydan sonra ise insan ömrü boyunca kırmızı kemik iliğinde üretilir. Kanımızda sayıca en fazla olan kan hücresidir. Alyuvarlar Başlangıçta çekirdek taşıyan alyuvarlar, olgun hâle geçerken çekirdeklerini kaybeder. Alyuvarların yapısında hemoglobin adı verilen demirli proteinler bulunur. Hemoglobin kana kırmızı rengini verirken, oksijen ve karbondioksit gazlarının da taşınmasını sağlar. Akyuvarlar Akyuvarlar, renksiz kan hücreleridir. Kırmızı kemik iliği ve lenf düğümlerinde üretilir. Akyuvarlar Hemoglobin taşımazlar. Çekirdeklidir. Vücudumuzu mikroplara karşı korurlar. Hastalandığımızda sayıları artar ve mikropları yok ederler. Kan pulcukları Kan pulcukları kırmızı kemik iliğinde üretilir. Çok küçük, renksiz ve çekirdeksizdirler. Kan Pulcukları Yaralanma, kanama, damar zedelenmesi gibi durumlarda kanın damar dışına çıkmasını önleyerek, kan kaybını engeller. Damarlar Damarlar vücutta kanın dolaşımını sağlayan yapılardır. Dolaşım sistemimizde görevli üç çeşit damar vardır. Bunlar; Atardamarlar Toplardamarlar ve Kılcal damarlardır. Atardamarlar Kanı, kalpten vücudumuza dağıtan damarlarımızdır. Akciğer atardamarı hariç temiz kan taşırlar. Atardamar, genellikle kanın gittiği organın adını alır. Örneğin, böbrek atardamarı, karaciğer atardamarı vb. adlar alırlar. Kan basıncının en yüksek olduğu damarlardır. Toplardamarlar Kanı, vücuttan kalbe getiren damarlarımızdır. Akciğer toplardamarı hariç kirli kan taşırlar. Toplardamar, genellikle kanın geldiği organın adını alır. Örneğin, böbrek toplardamarı, karaciğer toplardamarı vb. adlar alırlar. Kılcal damarlar Atardamarlar ile toplardamarlar arasında bağlantıyı kuran damarlardır. Dokularda kan ile hücreler arasında madde alışverişini sağlarlar. Damar Çeşitleri – Atardamar – Toplardamar – Kılcaldamar Kanın vücutta dolaşımı Kanımız vücut içerisinde iki farklı şekilde yol alır. Bunlardan biri büyük kan dolaşımı diğeri küçük kan dolaşımıdır. Kan Dolaşımı – Büyük Kan Dolaşımı – Küçük Kan Dolaşımı Büyük kan dolaşımı Büyük kan dolaşımının amacı; temiz kanın vücuda dağıtılmasıdır. Kalbimizin sol karıncığından aort atardamarı ile çıkan temiz kan, ilgili atardamarlarla ilgili doku ve organlara gönderilir. İlgili doku ve organlarda oluşan karbondioksit taşıyan kirli kan toplardamarlarca toplanarak alt ve üst ana toplardamarlarla kalbimizin sağ kulakçığına getirilir. Küçük kan dolaşımı Küçük kan dolaşımının amacı; kirli kanı temizlemektir. Kalbimizin sağ karıncığında bulunan kirli kan, akciğer atardamarı ile temizlenmek üzere akciğerlere getirilir. Akciğerlerimizde alveollerde solunum gazlarının değişimi sonucu kan oksijence zenginleşir ve kirli kan temizlenir. Temizlenen kan, akciğer toplardamarı ile kalbimizin sol kulakçığına getirilir. Kan grupları ve kan alışverişi Kan grupları, alyuvarların zarında ve plazmada bulunan proteinlere göre belirlenir. Kan grupları A, B, AB ve 0’ dır. Kan Grupları Kan alışverişleri aynı gruplar arasında gerçekleşir. Kan alışverişlerinde kan gruplarının yanında Rh er aş faktörü de önemlidir. Rh faktörü ilk defa Rhesus Resus cinsi bir maymunun kanında keşfedilen bir çeşit proteindir. Bu protein adlandırılırken Rhesus maymununun adının ilk iki harfi kullanılmıştır. Alyuvarlarında Rh faktörü bulunan kan Rh +, Rh faktörü bulunmayan kan Rh - olarak adlandırılır. Kan alışverişine örnek olarak, A Rh + kana ihtiyacı olan birisine A Rh + kan verilmelidir. Rh Faktörü Kan bağışının toplum açısından önemi Kan bağışı, toplumsal dayanışma ve yardımlaşmanın en önemli noktalarından biridir. Bugün, tanımadığınız bir insanın ihtiyacı olan kana, yarın belki de yakınımızın hatta kendimizin ihtiyacı olabilir. İhtiyaç sahiplerinin yardımına koşmak, insan olmanın gereklerindendir. Kan bağışladığımızda vücudumuz, verdiğimiz kan oranında kan üretmek zorunda kalacaktır. Böylece vücut yeni kan üretmiş olacaktır. Belirli aralıklarla düzenli kan bağışında bulunduğumuzda hem hasta insanlara yardım etmenin huzurunu yaşayacak hem de sağlığımızı korumuş olacağız. Lenf dolaşımı Dolaşım sisteminde kan dolaşımına yardımcı olan lenf dolaşımı da vardır. Lenf dolaşımında lenf, lenf damarları ve lenf düğümleri yer alır. Kan plazmasının bir kısmı ve bazı akyuvarlar kılcal kan damarlarından hücrelerin arasına sızar. Hücreler arasında biriken bu sıvı lenf damarlarına aktarılarak lenf ak kan adını alır. Lenf, lenf damarları ile taşınarak kan damarlarına aktarılır. Lenf damarlarının birleştiği yerlerde lenf düğümleri bulunur. Lenf düğümleri ise mikropları süzer ve bazı akyuvarları üreterek vücudumuzu hastalıklara karşı korur. Dolaşım sisteminin sağlığını koruyalım Dolaşım sistemimizin sağlığını korumak oldukça önemlidir. Çünkü dolaşım sisteminin sağlığı diğer organları ve sistemleri doğrudan etkiler. Dolaşım sistemimizin sağlığını korumak için Yeterli ve dengeli beslenmeliyiz. Düzenli olarak spor yapmalıyız. Aşırı yorgunluk ve stresten, sigara ve alkol gibi zararlı maddelerden uzak durmalıyız. Hareketsiz ya da uzun süre ayakta durmamalıyız. Lösemi kan kanseri, hemofili kanın pıhtılaşmaması, kan uyuşmazlığı, kalp yetmezliği ve kalp krizi gibi hastalıklar bazı dolaşım sistemi hastalıklarıdır. Hepatit B ve C, tetanoz, sıtma, kuduz, tifüs ve AIDS ise kan yoluyla bulaşan hastalıklardır. Özellikle kan yoluyla bulaşan hastalıklara yakalanmamak için aşı yaptırmalıyız. Böylece vücudumuzun bu hastalıklara karşı bağışıklık kazanmasını sağlayabiliriz. Bir önceki yazımız olan 7. Sınıf Fen Bilimleri Duyu Organlarımız – Deri Konu Anlatımı başlıklı yazımızda 7. Sınıf Deri Konu Anlatımı, 7. Sınıf Duyu Organlarımız ve 7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Notları hakkında bilgiler arama terimleri6 sınıf dolaşım sistemi6 sınıf dolaşım sistemi konu anlatımıdolaşım sistemi 6 sınıf6 sınıf fen bilimleri dolaşım sistemi konu anlatımı6 sınıf fen bilimleri dolaşım sistemidolaşım sistemi 6 sınıf konu anlatımıdolaşım sistemi konu anlatımı6 sınıf fen dolaşım sistemi konu anlatımıdolaşım sistemi konu anlatımı 6 sınıf6 sınıf fen dolaşım İNDİRİLEBİLİR DOSYALAR Kan - Kan Grupları - LenfPDF İndir PDF Tablet versiyonu PDF Özel Ders versiyonu PDF Özel Ders versiyonu - 2 PDF Özel Ders versiyonu - 3 KAN ​ ✔ Plazma ve hücreler olmak üzere iki kısımda incelenir. ✔ Kanı santrifüjden geçirdiğimizde hücreler dibe çökerken, plazma kısmı üstte kalır. Fibrinpıhtı dipte kalır. Kan Plazması ✔ Kan dokusunun ara maddesidir. ✔ Su, iyonlar, plazma proteinlerinden albümin, fibrinojen, globülin, antikorlar oluşur. Kan Hücreleri Eritrositler Alyuvarlar ✔ İlk oluştuklarında organel ve çekirdeklere sahipken dolaşıma katıldıklarında organel ve çekirdeklerini kaybederler ve damar dışına çıkamazlar. Organel ve çekirdek taşımayan bu alyuvar hücrelerine olgun alyuvar hücresi denir. ✔ Laktik asit fermantasyonu yaparlar. ✔ Yapılarında kana kırmızı renk veren hemoglobin bulunur. Bu sayede O2 ve CO2 taşıyabilirler. Organel ve çekirdeklerini kaybetmelerinin sebebi daha fazla solunum gazı taşıyabilmeleri içindir. ✔ Hücre zar yüzeyinde bulunan antijenler ile kan nakillerinden önemli olan kan grubunu belirler. ✔ Bölünemez ve kendilerini yenileyemezler. ✔ Fetüste 3-5. aylarda karaciğer ve dalakta daha sonra kırmızı kemik iliğinde üretilir. ✔ Üretimi böbrekler ve çok az miktarda karaciğer tarafından üretilen eritropoietin hormonu tarafından düzenlenir. ✔ Ömürleri yaklaşık 120 gündür. Parçalanacakları zaman dalak ve karaciğerde kupfer hücreleri demir kısmını ayırır. Geri kalan kısmı ise makrofajlar tarafındna parçalanarak bilirübine oluşturur. Bilirübin ise safra yapımında kullanırlır. Ayrılan demir kısmı ise yeni alyuvar yapımına katılır. ✔ Hava basıncının düşük olduğu yükseklere çıkıldıkça oksijen miktarı azalacağından sayılar artar. ​ Lökositler Akyuvarlar ✔ Renksiz ve çekirdekli olan aktif hareket edebilen hücrelerdir ve bazı çeşitleri damar dışına çıkarak da görev yapabilir. ✔ Fagositoz yaparak ve antikor üreterek vücudun savunmasında rol oynarlar. ✔ Bölünemez ve kendilerini yenileyemezler. ✔ Kemik iliği ve lenf düğümlerinde üretilirler. ✔ Ömürleri çeşitlerine göre değişir. Birkaç saat ya da birkaç gün olabilir. ✔ Dalak ve karaciğerde parçalanır. ✔ Enfeksiyon durumlarında sayıları artar. Genel olarak çocuklarda daha fazla sayıda bulunabilirler. ​ Kan Pulçukları Trombositler ✔ Kemik iliğindeki iri yapılı hücrelerin megakaryosit parçalanması ile oluşan kandaki en küçük parçacıklardır. Megakaryositlerin parçalanması ile oluştuklarından çekirdekleri yoktur. ✔ Kanın pıhtılaşmasını sağlarlar. ✔ Ömürleri yaklaşık 10 gündür. ✔ Dalak ve karaciğerde parçalanırlar. ✔ Kan kayıplarında sayıları artar. Kanın pıhtılaşması 1 Dokuda ve kan damarlarında zedelenme olur. 2 Trombositler zedelenmenin olduğu bölgeye gelerek tıkaç oluşturur. 3 Pıhtılaşma faktörleri salgılanır. Bu maddeler karaciğerin ürettiği protrombini trombin haline dönüştürür. ✔ Trombositlerden salgılanan tromboplastin ✔ Hasar gören damar çeperinden salgılanan tromboplastin ✔ Plazmadaki Ca, K vitamini ve enzimler 4 Trombin, fibrinojeni fibrin haline dönüştürür. ​ LENF DOLAŞIMI ​ ✔ Kan dolaşımına ek olarak omurgalı canlılarda balıklar hariç kan dolaşımından bağımsız olarak lenf sistemi bulunur. Görevleri ✔ Akyuvar üreterek vücudun savunmasında rol alır. Lenfosit ✔ Kılcal kan damarlarından sızan doku sıvısının kan dolaşımına katılmasını sağlar. ✔ Bağırsaktan emilen ADEK vitaminleri, yağ asitleri ve gliserolün kan dolaşımına katılmasını sağlar. Lenf Damarları ✔ Lenf kılcalları ve lenf toplardamarlarından oluşur. ✔ Lenf toplardamarlarında kapakçıklar bulunur. Lenf sıvısının geriye akmasına engel olur. ✔ Lenf kılcallarının bir ucu lenf toplardamarlarına bağlanır. Diğer ucu ise dokular arasına kadar ilerler ve kapalıdır. Kan kılcallarına göre daha geçirgendir. Bu sayede doku sıvısı içinde bulunan büyük molekül ve proteinler lenf kılcallarına geçerler. ✔ Lenf damarlarında bulunan sıvının hareketi kana göre çok yavaştır. Çünkü sıvıya kalp gibi basınç uygulayan organ ya da atardamar yoktur. Lenf damarlarındaki sıvının hareketi kalbin negatif emme basıncı kulakçığın gevşemesiyle oluşur ve iskelet kasları ile sağlanır. ​ Lenf Düğümleri ✔ Lenf damarlarının dolaşım sistemi ile birleştiği yerlerde bulunan özel hücre kümeleridir. ✔ Koltuk altı, kasık bölgesi, boyun bölgesinde lenf düğümleri fazladır. ✔ Lenf düğümlerinde lenfositler üretilir. ✔ Yoğun bakteri bulaşması halinde bakteriler lenf düğümlerine girer ve lenf düğümlerinin şişmesine neden olur. ​ Lenf ✔ Kan damarlarına geçemeyen bir miktar doku sıvısı, lenf damarlarına geçerek lenf sıvısını oluşturur. ✔ Alyuvar bulunmadığından renksizdir. Lenf sıvısına akkan da denir. ✔ Kan kılcallarından doku arasına geçen plazma proteinlerinin %95’i lenf kılcal damarlarına alınır ve kan damarlarına kazandırılır. Lenf Dolaşımı İki yolla olur. Her iki lenf dolaşımı da üst ana toplardamara giriş yaparak kan ile karışır. 1. Yol -> Sol Lenf Dolaşımı başın ve göğüs sol kısmı ile sol koldan gelen / bacak ve bağırsaklardan gelen 2. Yol -> Sağ Lenf Dolaşımı Başın ve göğsün sağ kısmı ile sağ koldan gelen ​ KAN GRUPLARI ​ Antijen Hücre üzerinde bulunan proteinlerdir. Antikor Vücudumuza yabancı olan antijenlere karşı akyuvarlar tarafından üretilen savunma proteinleridir. ✔ İnsanda alyuvar zarı üzerinde bulunan antijenlere göre; M-N, A-B-O ve Rh olmak üzere üç tip kan grubu vardır. MN kan grubunun antikor oluşturma özelliği olmadığından kan nakilleri için önemli değildir. ✔ Kanımızda bulunan antijen ile o antijene karşı üretilmiş olan antikorun tepkimeye girmesine aglütinasyon çökelme denir. ✔ Kan nakillerinde kan alan kişinin antikorları ile kan veren kişinin antijenleri aynı olmamalıdır. Aynı olması durumunda kanda çökelme meydana gelir ve kan alan kişi ölebilir. ​ Sorular ​ 1 Bir tüp kan alınan bir insanın kanı santrifüj edildikten sonra plazma içerisinde aşağıdaki maddelerden hangisi bulunmaz? A Su B Glikoz C Fibrin D Aminoasit E Antikor 2 I. Çekirdekleri yoktur. II. Hemoglobin taşırlar. III. Karaciğer ve dalakta parçalanırlar. Yukarıda alyuvarlara ait bazı özellikler verilmiştir. Verilen özelliklerden hangileri kan pulcukları için de doğrudur? A Yalnız I B Yalnız III C I ve II D I ve III E II ve III ​ ​ 3 Aşağıdakilerden hangisi akyuvarların özelliğinden biri değildir? A Eritropoietin hormonu etkisi ile kemik iliğinde üretilirler. B Enfeksiyon durumlarında kandaki sayıları artar. C Damar içinde ya da damar dışında görev alabilirler. D Karaciğer ve dalakta parçalanırlar E Bağışıklıkta görev alırlar. 4 Aşağıda kanın pıhtılaştırılması sırasında gerçekleşen bazı olaylar verilmiştir. I. Pıhtılaşma faktörlerinin salgılanması II. Fibrin oluşturulması III. Protrombinin trombin haline gelmesi Bu olayların, gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisidir? A I-II-III B II-I-III C II-III-I D III-I-II E I-III-II ​ ​ 5 Yukarıda verilen tabloda kan ve lenf dolaşımındaki damarların bulunup bulunmaması durumları verilmiştir. + var, - yok anlamına geldiğine göre, numaralandırılmış yerlere hangi işaretler gelmelidir? I II III A + + + B + - + C - + + D - + - E - - - ​ ​ 6 I. Baş II. Bağırsak III. Bacak Yukarıda verilen organlardan hangisindeki lenf, sağ lenf dolaşımı ile kan dolaşımına katılmaz? A Yalnız I B Yalnız II C Yalnız III D I ve II E II ve III ​ 7 Sağ ve sol lenf dolaşımı içerisindeki lenf sıvısının ilk olarak birleştiği yer aşağıdakilerden hangisidir? A Alt ana toplardamar B Aort C Kapı toplardamarı D Üst ana toplardamar E Akciğer atardamarı ​ ​ 8 Yukarıda Ali, Ayşe ve Zeynep’in kan tayinleri yapılarak kan grupları belirlenmiştir. Ali, Ayşe ve Zeynep’in kan grupları ile ilgili, I. Ali’nin kan grubu A Rh+’dir. II. Zeynepin alyuvarında bu özellikler bakımından antijen bulunmamaktadır. III. Ayşe’nin kanında B ve Rh antikoru oluşabilmektedir. verilenlerden hangileri doğrudur? Anti A A antikoru, Anti B B antikoru, Anti D Rh Antikorudur. A Yalnız I B Yalnız III C I ve II D II ve III E I, II ve III betaAna SayfaYKS KonularıBlogBikifi→Lise Ders Notları→Biyoloji📅 29 Nisan 2016♻ 27 Nisan 202211. Sınıf BiyolojiHayvan Biyolojisi ve İnsanGüncelKonu ÖzetiVücudumuzdaki kan kalpten pompalanır ve yeniden kalbe döner. Bu döngüyü dolaşım sistemi sağlar. Kanın kat ettiği yapılara göre dolaşım sistemi, küçük ve büyük dolaşım sistemi olmak üzere ikiye konudaKan dolaşımında yer alan organlarıKalbin çalışma mekanizmasını ve damarların yapılarınıKan gruplarında bulunan antijen ve antikorlarıöğreneceksiniz.📌Hayvan Biyolojisi ve İnsan Ünitesi✍ Ders NotlarıSinir Sisteminin Yapısıİnsanda Sinir SistemiEndokrin Sistemi ve HormonSinir Sistemi Rahatsızlıkları ve Sağlığın KorunmasıDuyu Organları I Deri ve GözDuyu Organları II Burun, Kulak ve Dilİskelet SistemiKas SistemiSindirim Sistemine Giriş ve Temel KavramlarSindirim OrganlarıSindirim ve Emilimİnsanda Dolaşım Kan DolaşımıDolaşım Çeşitleri ve Canlılar Üzerindeki Örneklerİnsanda Dolaşım Lenf DolaşımıBağışıklık Sistemi Vücudun SavunulmasıSolunum Çeşitleriİnsanlarda Solunum SistemiBoşaltım Üriner Sistemiİnsanlarda Üreme Sistemiİnsanlarda Embriyonik Gelişim📜 TerimlerKimusBronşBronşçukAlveolAmilazBazofilEozinofilNötrofilMonositMalpighi CisimciğiProksimal TüpLenfositFagositozSentrozomMitokondriEnzim📝 KarşılaştırmalarAçık ve Kapalı Dolaşım Sistemi KarşılaştırmasıSarı ve Kırmızı Kemik İliği KarşılaştırmasıAşı – Serum KarşılaştırmasıOmurgalı ve Omurgasız Canlılarda Sinir Sistemi KarşılaştırmasıDendrit ve Akson KarşılaştırmasıHormon ve Enzim Arasındaki FarklarBüyüme ile Gelişme Arasındaki Fark📚 Ek NotlarSindirimde Salgılanan Maddeler ve GörevleriGöz Uyumu ile Işık Uyumunun KarşılaştırılmasıBağ Doku📂Kategori 11. Sınıf Biyoloji Benzer İçeriklerGüncelBiyolojiBoşaltım Üriner Sistemiİçeriğe GitGüncelBiyolojiİnsanda Dolaşım Lenf Dolaşımıİçeriğe GitGüncelBiyolojiDolaşım Çeşitleri ve Canlılar Üzerindeki Örneklerİçeriğe GitGüncelBiyolojiEndokrin Sistemi ve Hormonİçeriğe GitGüncelBiyolojiSindirim ve Emilimİçeriğe GitGüncelBiyolojiİnsanlarda Solunum Sistemiİçeriğe GitGüncel müfredata uyumlu ve ücretsiz lise ders notları, YKS hazırlık notları ve TYT-AYT soru dağılımlarına Bikifi ile ulaş!Lise Ders Notları9. Sınıf Ders Notları10. Sınıf Ders Notları11. Sınıf Ders Notları12. Sınıf Ders NotlarıBiyoloji NotlarıKimya NotlarıFizik NotlarıMatematik NotlarıEdebiyat NotlarıTarih NotlarıCoğrafya Notlarıİngilizce NotlarıEğitim Araçları2022 YKS Sayacı2022 TYT Konuları2022 AYT KonularıHukuk Ders NotlarıÜniversite Taban Puanları2 Yıllık Bölüm Puanları4 Yıllık Bölüm PuanlarıOnline Graph PaperHesaplama AraçlarıBikifi HakkındaBiz Kimiz?BlogYazılıya HazırlıkYKS Bilgi BankasıMüfredat KonularıYabancı Dil ÖğrenimiKullanım PolitikasıYorum PolitikasıKVKK ve Gizlilik PolitikamızCopyright © 2022 Bikifi

dolaşım sistemi özet 11 sınıf